Zes musea voor een regenachtige zondag in Vlaanderen
Grijze lucht, natte straten, niemand die zin heeft om te wandelen. Dan is een museum geen noodoplossing, maar een uitgelezen kans om een stad van binnenuit te leren kennen.
Vlaanderen heeft een opvallend dichte museumkaart. Binnen een uur rijden of sporen liggen collecties met werk van Van Eyck, Rubens, Memling en Ensor, maar ook musea die over een stad, een haven of hedendaagse kunst vertellen. Op een regenachtige zondag is dat een geluk: het aanbod is groot genoeg om telkens iets anders te kiezen.
Een goed museumbezoek begint met de juiste keuze voor het gezelschap. Een tiener die zich verveelt bij oude meesters, kan in een stadsmuseum of een museum voor hedendaagse kunst plots wel geboeid raken. Omgekeerd vinden liefhebbers van schilderkunst in een paar zalen genoeg voor een hele namiddag.
Antwerpen: het MAS en het KMSKA
Het MAS, het Museum aan de Stroom, staat op het Eilandje als een toren van rode natuursteen en golvend glas. Binnen gaat het over Antwerpen en de wereld: de haven, handel, scheepvaart en de verhalen van mensen die hier aankwamen of vertrokken. Wie naar boven gaat via de roltrappen, krijgt bij elke verdieping een ander uitzicht op de stad, en bovenaan ligt een panorama over haven, Schelde en daken. Bij regen is dat uitzicht minder scherp, maar de wolken boven de haven hebben ook hun charme.
Het KMSKA, het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, ging in 2022 weer open na een lange renovatie. Het klassieke gebouw kreeg een opvallend wit en strak nieuw museum binnen in de oude structuur. De collectie loopt van Vlaamse primitieven over Rubens tot het grootste ensemble werken van James Ensor ter wereld. Het contrast tussen de rijke oude zalen en de lichte nieuwe ruimtes maakt het bezoek afwisselend.
Gent: het STAM en het S.M.A.K.
Het STAM is het stadsmuseum van Gent, ondergebracht op de Bijloke, een oude abdijsite met een moderne uitbreiding. Het vertelt de geschiedenis van de stad van de middeleeuwen tot vandaag. Bij de start ligt een grote luchtfoto van Gent op de vloer, waar kinderen en volwassenen even makkelijk hun eigen straat of school zoeken. Wie Gent nadien opnieuw doorkruist, kijkt met andere ogen naar torens, kanalen en pleinen.
Het S.M.A.K., het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst, staat aan de rand van het Citadelpark, recht tegenover het Museum voor Schone Kunsten. Hier draait het om hedendaagse kunst: installaties, video, schilderkunst en werk dat soms vooral vragen oproept. Dat maakt het een goede keuze voor een gezelschap dat graag discussieert. Wie de twee musea combineert, ziet op één dag eeuwen kunstgeschiedenis naast elkaar.
Een regenachtige zondag is geen verloren dag, maar een excuus om eindelijk dat museum binnen te stappen waar men al jaren langs fietst.
Leuven en Brugge: Museum M en het Groeningemuseum
Museum M in Leuven combineert oude kunst met hedendaagse tentoonstellingen in een gebouw van architect Stéphane Beel, midden in de stad. De vaste collectie toont onder meer laatgotische beeldhouwkunst en werk van Dirk Bouts, de schilder die in Leuven werkte. Daarnaast lopen er tentoonstellingen die van oude meesters tot actuele kunstenaars gaan, wat een bezoek telkens anders maakt.
Het Groeningemuseum in Brugge is de plek voor de Vlaamse primitieven. Werk van Jan van Eyck, Hans Memling, Hugo van der Goes en Gerard David hangt er op een schaal die nergens anders zo geconcentreerd te zien is. Het museum is niet groot, wat het overzichtelijk houdt. Wie de details in een schilderij van Van Eyck van dichtbij bekijkt, het licht op een harnas of de draden in een tapijt, begrijpt waarom die schilders vijf eeuwen later nog bezoekers trekken.
Een museumbezoek dat niet uitput
Wie het zondagse museumbezoek een vaste gewoonte maakt, heeft na een winter een flink deel van de Vlaamse kunstgeschiedenis gezien zonder ooit lang te moeten reizen. En de regen buiten voelt dan eerder als een reden dan als een spelbreker.