Een eerste reis naar Oeganda: gorilla's, watervallen en chimpansees

Oeganda ligt in Oost-Afrika, tussen Kenia, Tanzania, Rwanda, Congo en Zuid-Soedan, en wordt doorsneden door de evenaar. Het land is groener dan veel mensen verwachten. Er zijn kratermeren, theeplantages, dichte regenwouden en open savanne, en dat alles binnen een paar dagen rijden van elkaar. Voor wie voor het eerst gaat, is dat precies de aantrekkingskracht: in één reis zitten berggorilla's, chimpansees, de Nijl en de klassieke safaridieren.

De meeste reizen beginnen in Entebbe, waar de internationale luchthaven aan het Victoriameer ligt. De hoofdstad Kampala ligt er vlakbij. Van daaruit vertrekt een rondreis meestal noordwaarts naar Murchison Falls of westwaarts richting Kibale, om daarna via Queen Elizabeth National Park naar het zuidwesten af te zakken, waar Bwindi ligt.

Berggorilla's in Bwindi en Mgahinga

Het hoogtepunt van bijna elke eerste reis is een tocht naar de berggorilla's. Die leven in Bwindi Impenetrable Forest en in het kleinere Mgahinga Gorilla National Park, beide in het uiterste zuidwesten van het land. De naam Bwindi is geen overdrijving: het bos is steil, vochtig en dichtbegroeid. Een groep vertrekt 's ochtends met rangers en spoorzoekers, en hoe lang het zoeken neemt, hangt af van waar de gorillafamilie die nacht heeft geslapen. Soms is dat een uurtje stappen, soms een flink stuk van de dag.

Eenmaal bij de gorilla's blijft de groep ongeveer een uur in hun buurt. Het aantal bezoekers per familie is beperkt en de vergunningen zijn schaars, zeker in de droge maanden. Wie een vaste datum wil, legt die vergunning dus ruim op voorhand vast. Er geldt ook een minimumleeftijd van vijftien jaar, iets om rekening mee te houden bij een gezinsreis. Stevige wandelschoenen, lange mouwen tegen netels en tuinhandschoenen voor het grijpen naar takken maken de tocht een stuk aangenamer.

Na urenlang klauteren door natte varens volstaat één blik van een zilverrug om alle moeite te vergeten.

Chimpansees in Kibale en de savanne van Queen Elizabeth

Kibale National Park, in het westen bij Fort Portal, staat bekend om zijn chimpansees. Een ochtendwandeling met een gids brengt bezoekers bij een gewende groep, en het verschil met de gorilla's valt meteen op: chimpansees zijn luidruchtig, beweeglijk en vaak hoog in de bomen. In hetzelfde bos leven nog andere primaten, zoals franjeapen. De streek rond Kibale is ook mooi voor een rustdag tussen de kratermeren.

Ten zuiden daarvan ligt Queen Elizabeth National Park, tussen het Edwardmeer en het Georgemeer. Het Kazingakanaal verbindt de twee meren, en een boottocht over dat kanaal is een van de beste manieren om nijlpaarden, buffels, olifanten en ontelbare watervogels van dichtbij te zien. In de zuidelijke Ishasha-sector staan de leeuwen bekend omdat ze in vijgenbomen klimmen. Een rondreis maakt van Queen Elizabeth meestal de natuurlijke schakel tussen Kibale en Bwindi.

Murchison Falls, waar de Nijl zich door een rotsspleet perst

In het noordwesten ligt Murchison Falls National Park, het grootste nationale park van het land. Daar wringt de Victorianijl zich door een kloof van enkele meters breed en stort met enorme kracht naar beneden. Vanaf de top van de waterval is het geweld van het water te voelen. Een boottocht stroomopwaarts naar de voet van de val passeert krokodillen en nijlpaarden, en wie geluk heeft, ziet een schoenbekooievaar in het moeras. Op de noordoever volgen wildritten tussen giraffen, antilopen en olifanten.

Wie een eerste reis wil laten samenstellen, vindt bij Elizabeth Tours rondreizen die deze parken combineren, met een chauffeur-gids die het land kent en de logies onderweg.

Wat een rondreis inhoudt en wanneer te gaan

Oeganda op eigen houtje verkennen is mogelijk, maar de meeste bezoekers kiezen voor een rondreis met een vaste chauffeur-gids en een stevige terreinwagen. De wegen zijn deels verhard, deels onverhard, en de afstanden tussen de parken vragen geregeld een volle rijdag. Een goede reis wisselt die lange ritten af met dagen ter plaatse. Twee weken laat ruimte voor Murchison, Kibale, Queen Elizabeth en Bwindi zonder te jagen, terwijl een kortere reis zich beter op het zuidwesten toespitst.

Het klimaat is door de hoogte gematigder dan veel reizigers denken. Overdag is het warm, 's avonds kan het in de bergen fris worden, zeker rond Bwindi. Er zijn grofweg twee regenseizoenen, ruwweg van maart tot mei en van oktober tot november. Ook in de regentijd zijn reizen mogelijk, met groenere landschappen en minder volk, maar de bospaden worden glibberiger en sommige wegen moeilijker.

Praktisch nog dit: een visum en een geldig gele koortsvaccinatiebewijs horen bij de voorbereiding, en een reisarts geeft advies over verdere vaccinaties en malariapreventie. Neutrale kleren in kaki, groen of bruin vallen in de natuur minder op, en een verrekijker maakt van elke boottocht een andere ervaring.