Schoenen langer mooi houden: leer, suède en sneakers

Een paar schoenen gaat vaak veel langer mee dan men denkt. Leer, suède en zelfs sneakers verslijten minder door het dragen zelf dan door vocht, zweet en verwaarlozing. Met een paar vaste gewoontes en een kleine poetsdoos blijven ze jaren toonbaar, en worden goede leren schoenen zelfs mooier met de tijd.

Rust en leesten als basis

Voeten produceren op een dag behoorlijk wat vocht, en dat trekt in de binnenkant van de schoen. Leer heeft tijd nodig om dat weer kwijt te raken. Wie hetzelfde paar elke dag draagt, geeft het die kans niet: het leer blijft vochtig, verliest zijn vorm en begint sneller te scheuren. Na elke draagdag een dag rust is een eenvoudige regel.

Schoenspanners, ook leesten genoemd, doen de rest. Exemplaren in onbehandeld cederhout nemen vocht op, verspreiden een frisse geur en houden de schoen in model, zodat de vouwen in de neus minder diep worden. Ze gaan in de schoen zodra die uitgetrokken wordt, terwijl het leer nog warm en soepel is.

Ook het aantrekken telt. Een schoenlepel spaart de hielkap, die anders bij elke keer instappen een beetje meer inzakt. En veters horen bij het uittrekken los te gaan, in plaats van de ene voet met de andere uit de schoen te duwen.

Glad leer poetsen

Leer is een huid en droogt uit als het niet gevoed wordt. Schoencrème trekt in het leer, houdt het soepel en frist de kleur op. Schoenwas blijft eerder aan de oppervlakte, geeft glans en maakt het leer wat waterafstotender. De meeste liefhebbers gebruiken beide: crème voor het onderhoud, was voor de afwerking.

Natte schoenen vragen om geduld. Ze worden opgevuld met krantenpapier, dat een paar keer wordt vervangen, en drogen op kamertemperatuur. Naast de verwarming of op de kachel trekt het leer krom en wordt het hard en broos. Witte zoutranden na een winterse wandeling verdwijnen met een doek en lauw water met een scheutje azijn.

Een schoen versleten door verwaarlozing is zelden een schoen versleten door het dragen.

Suède en nubuck opfrissen

Suède en nubuck hebben een ruwe, fluweelachtige kant en verdragen geen crème of was. Ze krijgen voor de eerste draagbeurt een impregneerspray, die na een paar maanden wordt herhaald. Die laag houdt water en vuil buiten zonder de structuur aan te tasten.

Een suèdeborstel met rubberen en messing haren tilt platgelopen stukken weer op. Kleine vlekken gaan weg met een suèdegum, die werkt als een gom op papier. Wie nog een glanzend platgedrukt stuk heeft, houdt de schoen even boven de stoom van een waterkoker en borstelt meteen daarna. Natte suède mag nooit gewreven worden, alleen gedept.

Sneakers en de schoenmaker

Sneakers zijn het best af met een handwasbeurt. Veters en inlegzolen gaan eruit en worden apart gewassen. Het bovenwerk krijgt een zachte borstel met lauw water en een beetje afwasmiddel, de rubberen rand een harder borsteltje of een melaminespons. De wasmachine en zeker de droogkast laten de lijm tussen zool en bovenwerk loskomen.

Voor leren schoenen blijft de schoenmaker onmisbaar. Hakken en zolen worden het best vervangen voor ze tot op de onderlaag versleten zijn. Bij schoenen met een genaaide rand, zoals de klassieke goodyear-constructie, kan de zool meerdere keren volledig worden vernieuwd. Een goed paar kan op die manier gerust tien jaar en langer mee.