Hoe Antwerpen een modestad werd
Een academie met een strenge modeopleiding, zes jonge ontwerpers in een gehuurde vrachtwagen en een museum dat het verhaal bewaart. Antwerpen staat al decennia op de modekaart.
Wie aan mode denkt, denkt aan Parijs, Milaan of Londen. Toch kijkt de modewereld al sinds de jaren tachtig met bijzondere aandacht naar Antwerpen. Een havenstad zonder grote modehuizen groeide uit tot een plek waar ontwerpers worden gevormd die hun stempel drukken op catwalks over de hele wereld.
Een academie met een lange adem
Het verhaal begint bij de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, opgericht in 1663 en daarmee een van de oudste kunstacademies van Europa. Pas in 1963 kreeg ze een modeafdeling. Die opleiding groeide uit tot een van de meest gerespecteerde ter wereld, met een reputatie voor strengheid: veel studenten beginnen eraan, maar slechts een deel haalt het diploma.
De opleiding legt de nadruk op een eigen visie, op tekenen, onderzoek en vakmanschap, eerder dan op commerciële trends. Elk jaar in juni toont de afdeling het werk van alle studiejaren in een grote eindshow, die modejournalisten en scouts uit binnen- en buitenland naar Antwerpen lokt.
Een belangrijke rol speelde Linda Loppa, die de afdeling vanaf het begin van de jaren tachtig leidde en het internationale profiel ervan mee vormgaf. Later stond Walter Van Beirendonck, zelf oud-student, jarenlang aan het hoofd van de modeopleiding.
Zes namen die Londen niet kon uitspreken
Rond 1980 studeerde een groep jonge ontwerpers af die het verloop van de Belgische mode zou veranderen: Dries Van Noten, Ann Demeulemeester, Walter Van Beirendonck, Dirk Van Saene, Dirk Bikkembergs en Marina Yee. In 1986 trokken ze samen met een gehuurde vrachtwagen naar Londen om hun collecties te tonen op een vakbeurs voor ontwerpers.
De Britse pers had moeite met hun namen en sprak al snel over The Antwerp Six. Die bijnaam bleef hangen. Het waren nooit zes ontwerpers met één stijl: wat hen bond, was de gezamenlijke opleiding en het lef om vanuit een kleine stad de internationale markt op te zoeken.
In dezelfde periode studeerde ook Martin Margiela aan de Academie af. Hij maakte geen deel uit van de groep die naar Londen trok, maar bouwde in Parijs een eigen modehuis uit en wordt vaak in één adem met de Zes genoemd. Samen zorgden ze ervoor dat 'Antwerps' een begrip werd: conceptueel, ambachtelijk en zonder opsmuk.
Antwerpen leverde geen huisstijl, maar een houding: eigenzinnig en met veel vakmanschap.
Het MoMu als geheugen van de stad
Sinds 2002 heeft Antwerpen een eigen modemuseum, het MoMu. Het zit in het ModeNatie-gebouw in het stadscentrum, samen met de modeafdeling van de Academie. Die combinatie van museum en opleiding onder één dak is bewust: verleden en nieuw talent zitten er letterlijk naast elkaar.
Het museum werkt met wisselende tentoonstellingen, over individuele ontwerpers, over thema's als textiel of silhouet, en over de geschiedenis van kleding in het algemeen. Daarnaast beschikt het over een uitgebreide bibliotheek met modetijdschriften, boeken en archiefmateriaal. Na een grondige renovatie ging het museum opnieuw open met meer ruimte voor de collectie.
Een traditie die doorloopt
De invloed van de Academie bleef niet beperkt tot de jaren tachtig. Latere generaties oud-studenten, onder wie Kris Van Assche en Demna, kregen leidende posities bij grote internationale modehuizen. Elk jaar komen er nieuwe studenten uit alle hoeken van de wereld naar Antwerpen voor de opleiding.
Voor wie de stad bezoekt met interesse voor mode, valt er veel te zien zonder één winkel binnen te stappen: het MoMu, de buurt rond de Nationalestraat en de Kammenstraat, en in juni de sfeer rond de eindshow van de Academie. Wie goed kijkt, ziet hoe een ambachtelijke traditie en een eigenwijze stad elkaar al decennia versterken.