Dineren in een luchtballon: koken terwijl het landschap onder de mand voorbijschuift

Een ballonvaart is op zich al een belevenis: het gesis van de branders, de stilte daartussen, het gevoel dat de grond eerder wegzakt dan dat de mand opstijgt. Wie daar een volwaardige maaltijd aan toevoegt, krijgt iets wat weinig mensen ooit meemaken. Bij een culinaire ballonvaart wordt het eten niet vooraf in bakjes meegegeven, maar tijdens de vaart zelf bereid en geserveerd.

Het idee komt van Angélique Schmeinck, SVH Meesterkok, die het concept in 2003 bedacht. Een keuken in een ballonmand vraagt om een andere manier van werken dan in een restaurant: weinig ruimte, geen tweede kans als iets van de plank schuift, en een publiek dat de helft van de tijd over de rand naar beneden kijkt. Precies die combinatie van vakmanschap en omstandigheden maakt het verhaal.

Opstijgen over de grens

De vaarten vertrekken vanuit Nederland, onder meer vanuit de Gelderse Vallei en de omgeving van Amersfoort, Arnhem, Nijmegen en Doetinchem. Voor Vlamingen is het dus een uitstap over de grens. Vanuit Antwerpen of Limburg ligt het grootste deel van die vertrekplaatsen binnen een paar uur rijden, wat er een logische dagtrip of een aanleiding voor een weekend in Gelderland van maakt.

Het landschap daar leent zich goed voor een vaart: bossen van de Veluwe aan de rand, de rivieren rond Arnhem en Nijmegen, akkers en dorpjes in de Achterhoek rond Doetinchem. Waar de ballon precies terechtkomt, hangt af van de wind. Dat hoort bij ballonvaren: de piloot kiest een vertrekpunt, maar de landingsplaats wordt pas onderweg duidelijk. Na de landing brengt een volgwagen de passagiers doorgaans terug naar het vertrekpunt.

Drie formules, drie momenten van de dag

Het aanbod van CuliAir draait rond drie formules, elk gekoppeld aan een ander moment. De bekendste is de avondvaart met een volledig diner, maar er is ook een kortere variant met hapjes en een vaart bij zonsopgang met ontbijt. Welke het beste past, hangt af van het gezelschap en van de gelegenheid.

• Sunset Sensation: een gastronomisch viergangendiner met bijpassende wijn, tijdens een vaart van ongeveer anderhalf uur rond zonsondergang.
• Appetizer Adventure: vier hapjes met wijn, tijdens een vaart van iets meer dan een uur, voor wie het korter en luchtiger wil houden.
• Sunrise Sensation: een champagneontbijt bij het eerste licht, wanneer de lucht meestal het rustigst is en de mist nog in de laagtes hangt.

De avondvaart is de meest uitgesproken keuze. Vier gangen in anderhalf uur betekent dat er geen dode momenten zijn: tussen de gerechten door verandert het uitzicht voortdurend, en tegen het einde kleurt de lucht vaak oranje en roze. Wie liever niet de hele avond vastlegt, of wie twijfelt of een volledige maaltijd in een mand wel iets is, kiest eerder voor de versie met hapjes.

De landingsplaats wordt pas onderweg duidelijk, maar het menu ligt vast tot de laatste gang.

Voor wie en voor welke gelegenheid

Een culinaire ballonvaart wordt vaak gekozen voor een moment dat in het geheugen moet blijven: een verjaardag met een rond getal, een huwelijksverjaardag, een aanzoek, een afscheid op het werk. Ook als cadeau komt het geregeld terug, omdat het iets is wat weinig mensen zelf zouden boeken. Privégroepen zijn mogelijk vanaf vier personen, wat het geschikt maakt voor een vriendengroep of een familie die samen iets wil vieren zonder vreemden in de mand.

Hoogtevrees is minder vaak een probleem dan men denkt. Omdat de mand met de luchtstroom meedrijft, voelt een ballonvaart rustig aan, zonder wind in het gezicht en zonder het schokkerige gevoel van een uitkijktoren. Wel staat men de hele vaart recht, en het instappen in de mand vraagt een beetje beweeglijkheid.

Praktisch: weer, kledij en planning

Wie vanuit Vlaanderen vertrekt, plant de rit best ruim. Bij een avondvaart ligt het verzamelmoment meestal een eind voor zonsondergang, bij een ochtendvaart vroeg in de ochtend. Een overnachting in de buurt maakt vooral de zonsopgangvaart een stuk aangenamer, en geeft meteen een reden om de dag erna Arnhem, Nijmegen of de Veluwe te verkennen.